مقاله‌ای که در حال مطالعه آن هستید در واحد تولید محتوای سایت فروشگاه لپتاپ و کامپیوتر کور استوک نگارش شده است. در دنیای فناوری‌های نوین کامپیوتر، واحد ذخیره‌سازی یکی از حیاتی‌ترین اجزایی است که مستقیماً بر تجربه کاربری تاثیر می‌گذارد. بسیاری از خریداران لپ‌تاپ‌های استوک و کارکرده با این چالش روبرو می‌شوند که چگونه می‌توانند سرعت دستگاه را به میزان قابل توجهی افزایش دهند. پاسخ این سوال اغلب در انتخاب نوع صحیح حافظه داخلی نهفته است. انتخاب میان هاردهای مختلف، به ویژه در میان نسل‌های جدید SSD، نیازمند دانش فنی دقیق است تا از هزینه‌های بی‌مورد و ناسازگاری‌های احتمالی جلوگیری شود. در ادامه به بررسی عمیق و فنی این موضوع می‌پردازیم.
## **تفاوت هارد SSD NVMe با ساتا**
هنگامی که صحبت از ارتقای حافظه در لپ‌تاپ‌های استوک به میان می‌آید، دو اصطلاح اصلی همیشه در مرکز توجه قرار می‌گیرند. این دو عبارت، اشاره به دو نسل متفاوت از تکنولوژی حافظه‌های حالت جامد دارند که هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارا می‌باشند. تفاوت هارد SSD NVMe با ساتا تنها در نام نیست، بلکه در لایه‌های مختلف ارتباطی، سرعت انتقال اطلاعات و معماری داخلی درایوها نهفته است. این تفاوت‌ها باعث می‌شود که در سناریوهای مختلف کاری، عملکرد سیستم‌ها با شیب‌های بسیار متفاوتی تغییر کند.
برای درک بهتر، باید بدانیم که درایوهای SATA بر پایه استاندارد قدیمی‌تر دیسک‌های مغناطیسی طراحی شده‌اند، در حالی که NVMe برای استفاده حداکثری از پهنای باند PCIe به وجود آمده است. این موضوع باعث می‌شود که سرعت خواندن و نوشتن در NVMe چندین برابر بالاتر باشد. در لپ‌تاپ‌های استوک، جایی که پردازنده و رم ممکن است محدودیت‌هایی داشته باشند، حذف گلوگاه ذخیره‌سازی می‌تواند مانند یک معجزه عمل کند. بنابراین، شناخت دقیق این تفاوت‌ها برای هر خریدار و کاربری که به دنبال کارایی است، یک ضرورت مطلق به شمار می‌آید.
### **بررسی معماری داخلی درایوهای ذخیره‌سازی**
معماری داخلی درایوهای SSD نقش کلیدی در تعیین سرعت نهایی آنها دارد. در درایوهای SATA، کنترلر باید از طریق یک رابط محدود به سیستم عامل و پردازنده ارتباط برقرار کند. این رابط، حتی در بهترین حالت خود، یعنی SATA III، سقفی را برای سرعت‌ها تعیین می‌کند که فراتر از آن رفتن تقریباً غیرممکن است. در مقابل، درایوهای NVMe مستقیماً به خط‌های PCIe مادربرد متصل می‌شوند. این اتصال مستقیم، امکان دسترس‌پذیری سریعتر به حافظه و کاهش تاخیرها را فراهم می‌کند.
علاوه بر این، تفاوت در تعداد صف‌های دستوری یا Queue Depth بسیار قابل توجه است. درایوهای SATA معمولاً تنها یک صف عمیق دارند، در حالی که NVMe قادر است هزاران صف همزمان را مدیریت کند. این ویژگی باعث می‌شود که در کارهای چندوظیفه‌ای، سیستم در پردازش درخواست‌های همزمان بسیار کارآمدتر عمل کند. در لپ‌تاپ‌های استوک که اغلب برای کارهای اداری سنگین یا مهندسی استفاده می‌شوند، این توانایی مدیریت صف‌ها می‌تواند تاثیر به سزایی در روانی کار نرم‌افزارها داشته باشد.
### **پروتکل ارتباطی PCIe در برابر SATA**
پروتکل ارتباطی، زبان مشترکی است که درایو حافظه از آن برای گفتگو با سایر اجزای سیستم استفاده می‌کند. درایوهای SATA از پروتکل AHCI بهره می‌برند که سال‌ها برای هاردهای مکانیکی بهینه‌سازی شده است. با این حال، این پروتکل برای تراشه‌های فلش NAND مدرن که زمان تاخیر بسیار پایینی دارند، طراحی نشده است. در نتیجه، بخش قابل توجهی از پتانسیل سرعتی SSD درایوهای SATA از دست می‌رود. این موضوع منجر به این می‌شود که سرعت واقعی کمتر از حد انتظار نظری باشد.
در مقابل، پروتکل NVMe برای استفاده از پهنای باند بالا و تاخیر کم طراحی شده است. این پروتکل اجازه می‌دهد تا داده‌ها به صورت موازی و با سرعت بسیار بالا جابه‌جا شوند. در لپ‌تاپ‌های استوک، اگر مادربرد از PCIe Gen3 یا Gen4 پشتیبانی کند، درایو NVMe می‌تواند از حداکثر پهنای باند موجود بهره‌مند شود. این موضوع باعث می‌شود که فایل‌های حجیم در کسری از ثانیه جابه‌جا شوند. بنابراین، انتخاب پروتکل صحیح در عملکرد کلی سیستم تاثیر بسزایی دارد.
### **پهنای باند و سرعت انتقال داده**
یکی از بارزترین تفاوت‌های فنی، میزان پهنای باندی است که هر یک از این فناوری‌ها ارائه می‌دهند. درایوهای SATA III به صورت تئوری تا سرعت ۶ گیگابیت بر ثانیه را پشتیبانی میکنند، اما سرعت عملی خواندن و نوشتن معمولاً به ۵۵۰ مگابایت بر ثانیه محدود می‌شود. این عدد یک سقف سخت‌افزاری است که از طریق کابل‌های ساتا و رابط مادربرد اعمال می‌شود. حتی اگر درایو توانایی بالاتری داشته باشد، این رابط مانع از استفاده از آن می‌شود.
در سوی دیگر، درایوهای NVMe بر پایه اسلات M.2 و ارتباط PCIe کار میکنند. یک اسلات PCIe Gen3 x4 می‌تواند پهنای باندی تا ۴ گیگابایت بر ثانیه را فراهم کند. درایوهای NVMe موجود در بازار معمولاً سرعت‌های بالای ۳۵۰۰ مگابایت بر ثانیه را تجربه میکنند. این اختلاف سرعت تقریباً هفت برابر، معنای عمیقی در تجربه کاربری دارد. هنگامی که سیستم‌ها نیاز به بارگذاری فایل‌های حجیم دارند، NVMe این کار را در کسری از زمانی انجام می‌دهد که SATA نیاز دارد. این موضوع در سیستم‌های چندکاربره بسیار حیاتی است.
## **تاثیر بر عملکرد سیستم عامل و نرم‌افزارها**
تفاوت‌های سرعتی ذکر شده، مستقیماً بر نحوه عملکرد سیستم عامل و نرم‌افزارها تاثیر می‌گذارند. سیستم عامل ویندوز برای اجرای روان نیاز به دسترسی سریع به فایل‌های سیستمی و لاگ‌ها دارد. در درایوهای SATA، زمان‌های انتظار برای خواندن این فایل‌ها بیشتر است که منجر به مکث‌های لحظه‌ای می‌شود. در حالی که در درایوهای NVMe، این دسترسی آنی است. این موضوع باعث می‌شود که سیستم در حالت بیکار نیز بهینه‌تر عمل کند و منابع کمتری را صرف مدیریت صف‌های ورودی/خروجی نماید.
محصولاتی که ممکن است بپسندید
تبلت مایکروسافت استوک Surface Pro 6 | 8GB RAM | 256GB | i5
تبلت مایکروسافت استوک Surface Pro 6 | 8GB RAM | 256GB | i5
سری پردازنده: Core i5-8350U حافظه رم: 8GB RAM حافظه ذخیره سازی: 256GB SSD پردازنده گرافیکی: Intel(R) UHD Graphics…
لپ تاپ استوک 15 اینچی لنوو مدل LENOVO Thinkpad P50
لپ تاپ استوک 15 اینچی لنوو مدل LENOVO Thinkpad P50
بررسی و خرید لپ تاپ گرافیک دار Lenovo ThinkPad P50-پردازنده i7 6820HQ-رم 16GB- هارد 512GB SSD - گرافیک…
لپ تاپ استوک Lenovo ideapad slim 3
لپ تاپ استوک Lenovo ideapad slim 3
model : Lenovo ideapad Slim3 CPU : intel i3 1215U Memory : 16GB DDR4 Hard : 1TB SSD…
لپ تاپ استوک اچ پی ProBook 650 G1
CPU : Core I5 Gen 4 Ram : 8gb SSD : 256gb VGA : Intel
علاوه بر این، نرم‌افزارهایی که با فایل‌های بزرگ و موقت کار میکنند، بیشترین بهره‌مندی را از NVMe دارند. فایل‌های swap، فایل‌های صفحه‌بندی و کش مرورگرها به صورت مداوم خوانده و نوشته می‌شوند. درایوهای NVMe می‌توانند این عملیات را بدون افت سرعت انجام دهند. در لپ‌تاپ‌های استوک، جایی که ممکن است رم کم باشد، استفاده از NVMe به عنوان فایل Swap می‌تواند مانع از کندی سیستم هنگام کار با فایل‌های حجیم شود. این موضوع باعث می‌شود که عملکرد کلی سیستم به شدت بهبود یابد.
### **زمان بوت ویندوز و سرعت لود برنامه‌ها**
یکی از ملموس‌ترین تغییراتی که کاربر احساس می‌کند، زمان روشن شدن سیستم است. در درایوهای SATA، فرآیند بوت ویندوز ممکن است بین ۲۰ تا ۴۰ ثانیه طول بکشد. این زمان شامل خواندن فایل‌های سیستمی، بارگذاری درایورها و راه‌اندازی سرویس‌های پس‌زمینه است. درایوهای NVMe می‌توانند این زمان را به کمتر از ۱۰ ثانیه کاهش دهند. این بهبود چشمگیر در سرعت لود باعث می‌شود که کار با لپتاپ سریعتر و روان‌تر آغاز شود.
علاوه بر بوت، زمان باز شدن برنامه‌های سنگین نیز بسیار متفاوت است. برنامه‌هایی مانند مرورگرهای وب، نرم‌افزارهای اداری و ابزارهای توسعه‌دهنده در NVMe تقریباً به صورت آنی باز می‌شوند. در حالی که در SATA ممکن است چند ثانیه طول بکشد تا آیکون‌ها فعال شوند. این تفاوت در طول استفاده روزمره جمع می‌شود و باعث می‌شود که زمان بهره‌وری کارکنان افزایش یابد. برای کاربرانی که درپ‌تاپ استوک را برای کارهای تجاری استفاده میکنند، این زمان‌ها ارزشمند هستند.
### **تجربه کاربری در فتوشاپ و نرم‌افزارهای مهندسی**
کاربران حرفه‌ای که با نرم‌افزارهایی مانند فتوشاپ، اتوکد و مدل‌سازهای سه‌بعدی کار میکنند، به شدت به سرعت ذخیره‌سازی وابسته هستند. هنگام کار با فایل‌های لایه‌باز بزرگ، فتوشاپ مدام به فایل Scratch Disk دسترسی دارد. اگر این درایو SATA باشد، سیستم ممکن است هنگام اعمال فیلترهای سنگین قفل کند. درایوهای NVMe این جریان داده را بدون مشکل مدیریت میکنند. این موضوع باعث می‌شود که تغییرات به صورت زنده نمایش داده شوند.
در نرم‌افزارهای مهندسی و محاسباتی، بارگذاری کیت‌های ابزار و پروژه‌ها زمان‌بر است. درایوهای NVMe باعث می‌شوند که پروژه‌های بزرگ در کمتر از چند ثانیه باز شوند. همچنین، فرآیند رندرینگ و خروجی گرفتن که نیاز به نوشتن حجم زیادی داده دارد، در NVMe سریعتر انجام می‌شود. برای کاربران لپ‌تاپ‌های استوک که می‌خواهند با هزینه کم بهترین عملکرد را داشته باشند، این تفاوت کیفیت کار آنها را تغییر می‌دهد.
## **بررسی فیزیکی و سوکت‌های متصل**
هنگامی که قصد ارتقا دارید، باید به فیزیک درایو و سوکت موجود روی لپتاپ توجه کنید. درایوهای SATA معمولاً به صورت ۲.۵ اینچ و با کابل متصل می‌شوند، در حالی که NVMe به صورت چیپست کوچک M.2 روی مادربرد پیچ می‌شود. این تفاوت در ابعاد و شکل فیزیکی می‌تواند برای لپ‌تاپ‌های استوک چالش‌برانگیز باشد. برخی مدل‌های قدیمی فقط جایگاه هارد ۲.۵ اینچ را دارند و اسلات M.2 را پشتیبانی نمی‌کنند.
جدول زیر مقایسه‌ای از مشخصات فیزیکی و رابط‌ها ارائه می‌دهد:
| مشخصه | SSD SATA (۲.۵ اینچ) | SSD NVMe (M.2) |
| :— | :— | :— |
| رابط اتصال | SATA III (کابل) | PCIe Gen3/Gen4 (اسلات) |
| ابعاد | ۷میلیمتر (ضخامت) | ۲۲میلیمتر عرض |
| نیاز به کابل | بله | خیر |
| مصرف انرژی | متوسط | پایین‌تر |
### **تفاوت ظاهری اسلات M.2 و پورت SATA**
تشخیص فیزیکی این دو نوع درایو برای خریداران بسیار مهم است. درایوهای SATA شبیه به هاردهای قدیمی و مستطیل شکل هستند و با دو کانکتور برق و داده به مادربرد وصل می‌شوند. در مقابل، درایوهای NVMe شبیه به یک ماژول حافظه رم کوچک هستند و مستقیماً روی اسلات M.2 نصب می‌شوند. این اتصال مستقیم باعث می‌شود که کابل‌دهی در داخل لپتاپ کمتر شود و جریان هوا بهتر باشد.
در لپ‌تاپ‌های استوک، باید بررسی کنید که آیا اسلات M.2 خالی دارید یا خیر. برخی مدل‌ها از درایوهای M.2 SATA استفاده میکنند که ظاهری شبیه به NVMe دارند اما سرعتی مشابه ساتا ارائه می‌دهند. این موضوع می‌تواند گمراه‌کننده باشد. بنابراین، حتماً باید به مشخصات فنی مادربرد و نوع پشتیبانی از پروتکل‌ها توجه کنید تا اشتباهی رخ ندهد. بررسی دقیق برچسب روی درایو و راهنمای لپتاپ کمک می‌کند.
محصولاتی که ممکن است بپسندید
لپ تاپ استوک 15 اینچی لنوو مدل LENOVO Thinkpad P50
لپ تاپ استوک 15 اینچی لنوو مدل LENOVO Thinkpad P50
بررسی و خرید لپ تاپ گرافیک دار Lenovo ThinkPad P50-پردازنده i7 6820HQ-رم 16GB- هارد 512GB SSD - گرافیک…
لپ تاپ استوک Dell Precision 3560-3561 نسل یازده
بررسی و خرید لپ تاپ Dell Precision 3560/3561 - پردازنده i7 1165G7 / i7 11850H - رم 32GB…
لپ تاپ استوک HP ProBook 450 G3 i5
لپ تاپ استوک HP ProBook 450 G3 i5
بررسی و خرید لپ تاپ استوک HP ProBook 450 G3 - پردازنده i5 6200U - رم 8GB -…
لپ تاپ استوک اچ پی hp ProBook 640 G8
model: hp probook 640 G8 cpu: intel Core i5 1145G7 memory : 8G DDR4 hard : 256G SSD…
### **سازگاری لپ‌تاپ‌های استوک با درایوهای نو**
همه لپ‌تاپ‌های استوک از NVMe پشتیبانی نمی‌کنند. سیستم‌های قدیمی‌تر که از BIOS بهینه‌سازی نشده استفاده میکنند، ممکن است درایوهای NVMe را شناسایی نکنند. در این موارد، باید ابتدا به‌روزرسانی بایوس را بررسی کنید. همچنین، برخی لپ‌تاپ‌ها تنها از حالت AHCI پشتیبانی میکنند و NVMe را شناسایی نمی‌کنند. این موضوع در مدل‌های بسیار قدیمی‌تر رایج است.
برای اطمینان از سازگاری، می‌توانید مدل لپتاپ را در سایت سازنده چک کنید یا با پشتیبانی فنی مشورت کنید. اگر لپتاپ شما از NVMe پشتیبانی کند، استفاده از آن بهترین انتخاب است. اما اگر فقط پشتیبانی از SATA را دارد، ارتقای به یک SSD SATA III بهترین راهکار ممکن است. به هر حال، تعویض HDD قدیمی با SSD هر دو مدل باعث می‌شود که سیستم بسیار سریعتر شود.
## **مقایسه هزینه و ارزش خرید در بازار ایران**
در بازار ایران، قیمت درایوهای NVMe و SATA در سال‌های اخیر تفاوت زیادی با هم پیدا کرده است. در گذشته، NVMe بسیار گران‌تر بود، اما امروزه تفاوت قیمت کاهش یافته است. با این حال، به ازای هر گیگابایت، درایوهای NVMe همچنان کمی گران‌تر هستند. برای خریداران لپتاپ استوک که بودجه محدودی دارند، این موضوع می‌تواند در تصمیم‌گیری موثر باشد. باید دید که آیا افزایش سرعت، توجیه مالی دارد یا خیر.
| مشخصه | ارزش خرید در بازار ایران |
| :— | :— |
| SSD SATA | گزینه اقتصادی برای لپ‌تاپ‌های قدیمی |
| SSD NVMe | سرمایه‌گذاری بلندمدت برای کارهای سنگین |
### **تحلیل قیمت هر گیگابایت فضای ذخیره‌سازی**
هنگام محاسبه قیمت تمام شده، باید به حجم فضای ذخیره‌سازی توجه کنید. درایوهای NVMe با ظرفیت‌های بالا معمولاً قیمت واحد بالاتری دارند. اما با توجه به سرعتی که ارائه می‌دهند، هزینه‌های مرتبط با از دست رفتن زمان کارکنان کاهش می‌یابد. برای کسب‌وکارها و افرادی که با لپ‌تاپ‌های استوک کار میکنند، سرعت زمان طلا است. بنابراین، هزینه بالاتر NVMe به سرعت بازگشت سرمایه می‌کند.
در مقابل، درایوهای SATA برای کاربرانی که بیشتر فایل‌های بایگانی میکنند و سرعت برایشان اولویت دوم است، مناسب‌تر هستند. اگر هدف شما فقط افزایش فضای ذخیره‌سازی است تا سرعت پردازش، SATA گزینه منطقی‌تری است. اما برای سیستم‌های کاربردی و روزمره، NVMe ارزش خرید بالاتری دارد.
### **استراتژی ارتقا برای لپ‌تاپ‌های قدیمی**
برای لپ‌تاپ‌های استوک قدیمی‌تر، استراتژی ارتقا متفاوت است. اگر لپتاپ از NVMe پشتیبانی نمی‌کند، بهترین راهکار استفاده از یک SSD SATA است. این کار باعث می‌شود که سیستم بدون نیاز به هزینه‌های جانبی مثل مادربرد یا اسلات جدید، سرعت بگیرد. همچنین، اگر لپتاپ دو اسلات دارد، می‌توان NVMe را برای سیستم عامل و SATA را برای داده‌ها استفاده کرد.
این استراتژی باعث می‌شود که هزینه‌ها بهینه شود. شما می‌توانید یک NVMe کوچک برای ویندوز و یک هارد بزرگتر برای فایل‌های حجیم داشته باشید. در بازار ایران، پیدا کردن لپ‌تاپ‌هایی با اسلات دوم SATA یا M.2 آسان است. این ترکیب بهترین تعادل را بین سرعت و حجم ذخیره‌سازی ایجاد می‌کند.
## **جمع‌بندی و پیشنهاد نهایی برای خریداران**
محصولاتی که ممکن است بپسندید
لپ تاپ استوک Dell Latitude 5320 i5
لپ تاپ استوک Dell Latitude 5320 i5
لپ تاپ استوک Dell Latitude 5320 i5 بررسی و خرید اولترابوک استوک Dell Latitude 5320 - پردازنده i5…
پردازنده کامپیوتر اینتل مدل Core i5-3470 Ivy Bridge
پردازنده کامپیوتر اینتل مدل Core i5-3470 Ivy Bridge
سری پردازنده: Core i5 پردازنده گرافیکی: Intel HD Graphics تعداد هسته (Core): 4 هسته‌ای سوکت: Intel LGA 1155…
لپ تاپ استوک Lenovo Thinkpad T440s i7
لپ تاپ استوک Lenovo Thinkpad T440s i7
بررسی و خرید لپ تاپ Lenovo Thinkpad T440s - پردازنده i7 4600U - رم 8GB - هارد 256GB…
لپ تاپ استوک HP ZBook 17 G2
لپ تاپ استوک HP ZBook 17 G2
لپ تاپ اچ پی i7-8-500-2G Zbook 17HP Zbook 17 اندازه صفحه نمايش: 17.1 اينچ سازنده پردازنده گرافيکي: 2…
در نهایت، انتخاب بین NVMe و SATA بستگی به نیازهای کاربر و مشخصات لپتاپ دارد. اگر لپتاپ شما از NVMe پشتیبانی می‌کند، بدون شک این گزینه برتری فنی دارد. سرعت‌های بالاتر، تاخیر کمتر و معماری مدرن باعث می‌شود که تجربه کار با لپتاپ لذت‌بخش‌تر شود. برای کاربرانی که به دنبال بیشترین بازدهی سرعت هستند، NVMe پیشنهاد می‌شود.
اما اگر لپتاپ شما قدیمی است یا بودجه محدود است، SSD SATA همچنان یک انتخاب عالی است. این درایوها نسبت به هاردهای قدیمی سرعت بسیار بالایی دارند و از نظر قیمت مقرون‌به‌صرفه هستند. مهم‌ترین نکته این است که از استفاده از هارد دیسک قدیمی مکانیکی خودداری کنید و به هر دلیلی به سمت SSD بروید.
### **نکات مهم در تست سلامت درایوهای استوک**
هنگام خرید لپتاپ استوک با SSD، حتماً سلامت درایو را چک کنید. استفاده از نرم‌افزارهایی مانند CrystalDiskInfo به شما نشان می‌دهد که درصد سلامت درایو چقدر است. درایوهای NVMe ممکن است به دلیل دمای بالاتر دچار استهلاک بیشتری شوند. چک کردن دمای حین کار می‌تواند از مشکلات بعدی جلوگیری کند. همیشه بررسی کنید که درایو در دمای مناسب کار کند.
## **سوالات متداول**
تفاوت اصلی سرعت در SSD NVMe و SATA چیست؟
تفاوت اصلی در پهنای باند و پروتکل ارتباطی است. NVMe از طریق PCIe متصل می‌شود و سرعت‌های بالای ۳۵۰۰ مگابایت را پشتیبانی می‌کند، در حالی که SATA به ۵۵۰ مگابایت محدود است.
آیا همه لپ‌تاپ‌های استوک از NVMe پشتیبانی میکنند؟
خیر، تنها لپ‌تاپ‌های با نسل پردازنده‌های جدیدتر و اسلات M.2 دارای پتانسیل پشتیبانی هستند. مدل‌های قدیمی ممکن است فقط SATA را پشتیبانی کنند.
کدام گزینه برای لپ‌تاپ‌های استوک بهتر است؟
اگر لپتاپ پشتیبانی می‌کند، NVMe بهتر است. اگر نه، SATA بهترین گزینه برای افزایش سرعت نسبت به هارد مکانیکی است.
آیا NVMe عمر مفید کمتری نسبت به SATA دارد؟
NVMe به دلیل سرعت بالاتر ممکن است استهلاک بیشتری داشته باشد، اما تکنولوژی‌های جدید این تفاوت را کاهش داده‌اند. در شرایط عادی تفاوت محسوسی نیست.
آیا می‌توان ویندوز را روی NVMe و فایل‌ها را روی SATA نصب کرد؟
بله، این یک استراتژی عالی برای بهینه‌سازی سرعت سیستم عامل و حجم ذخیره‌سازی است. ویندوز روی NVMe و فایل‌های حجیم روی SATA نصب می‌شوند.
چگونه بفهمیم لپتاپ من از کدام نوع پشتیبانی می‌کند؟
به دفترچه راهنمای لپتاپ مراجعه کنید یا با استفاده از نرم‌افزارهایی مثل CPU-Z نوع اسلات موجود را بررسی کنید. همچنین مدل مادربرد در سایت سازنده مشخص می‌شود.
سایت فروشگاه لپتاپ و کامپیوتر کور استوک بزرگترین مرجع خرید و فروش لپتاپ و کامپیوتر استوک است و از اینکه تا پایان این مقاله همراه سایت فروشگاه لپتاپ و کامپیوتر کور استوک بودید کمال تشکر را داریم.
